Sunshine: feit en fictie

Sunshine, dark sunshine, extreme sunshine, bimetal. De termen vliegen je om de oren en worden vaak door elkaar gebruikt. Hieronder de hoofdlijnen; het volledige artikel met foto’s vind je onderaan.

Golden bestaat niet bij de Siberische kat

Dat is natuurlijk kort door de bocht, want er béstaan golden Siberen. Golden is een oude kleur waar bij rassen als de Pers al decennialang gericht op wordt gefokt. De bekendste variant, black tabby golden, heeft een steenrood neusleertje met een zwarte omlijning en een grondkleur van warm goud tot abrikoos. Bij de Sibeer zie je die kleur weinig.

En daar ging het mis. In het ras komt ook een líchtere goudkleur voor, en alleen díe werd als golden geregistreerd — waardoor de echte goldens ten onrechte als black tabby in de boeken kwamen. Volgens de nieuwste inzichten is die lichtere kleur helemaal geen golden. Het is sunshine.

Het snelste onderscheid zit in de neus: een golden heeft een steenrood neusleertje met een zwart randje, een sunshine een roze neusleertje zónder randje.

Twee mutaties op het CORIN-locus

Er is een mutatie gevonden voor sunshine en een tweede voor extreme sunshine. Beide zitten op het CORIN-locus en worden geschreven als wb^sib en wb^esib. De tweede is gevonden door prof. M. Abitbol aan de Universiteit van Lyon.

Er zijn behalve Siberische katten ook Perzen, Brits kortharen en andere rassen onderzocht. Deze twee mutaties zijn alleen aangetroffen bij de Siberische kat, de Kurilian bobtail en de Toy bob.

Hoe het overerft

Sunshine en extreme sunshine zijn recessief: je hebt er twee allelen van nodig om de kleur te zien. Met één allel is een kat drager, en zie je er niets van. Heeft een kat één van elk, dan wint extreme sunshine — die is dominant over sunshine.

De kleur komt het best tot uiting bij een kat die geen nonagouti draagt (AA). De varianten op een rij:

• Sunshine — AA wb^sib/wb^sib. Roze neusleertje zonder randje, lichte crèmewitte muzzle en borst, abrikooskleur tot in de haarwortel.
• Dark sunshine — Aa met wb^sib/wb^sib of wb^esib/wb^sib. De kat draagt wél nonagouti. Roodsteen neusleertje met zwart randje, abrikoos bij de wortels.
• Extreme sunshine — wb^esib/wb^esib, of wb^esib/wb^sib bij een kat zonder nonagouti (AA). Helderder golden van kleur, minder tabbytekening, meer wit rond muzzle, poten en buik. Deze kittens worden al lichter geboren.
• Bimetal — sunshine met minstens één silvergen (I-). Witte haarbasis behalve bij de sunshineharen, zwarte poten en staartpunt. Oogt bijna als een tortie.
• Drager — warm hazelnootkleurig, maar bij de wortels grijs tot zwart. Bij een echte sunshine loopt de abrikoostint dóór tot in de wortel.

Een nonagouti kat die sunshine of extreme sunshine draagt, laat er niets van zien.

Zo lees je een DNA-uitslag

Hieronder een stuk uit een echte uitslag van Laboklin, het laboratorium dat de sunshinetests doet. Het gaat om Sike, een poesje uit het nest van Mijah uit 2026. We hebben de uitslag ingekort tot de regels over vachtkleur; de overige tests zijn weggelaten. Voor sunshine zijn drie regels van belang.

• Gold (Extreme Sunshine) — N/wb^esib. Eén allel extreme sunshine.
• Gold (Sunshine) — N/wb^sib. Eén allel sunshine.
• Agouti — A/a. De kat is tabby maar draagt nonagouti.

Laboklin test sunshine en extreme sunshine elk apart. Daarom staat er twee keer „N/…” en dat leest als twee keer drager. Maar beide mutaties zitten op hetzelfde CORIN-locus en een kat heeft daar maar twee plekken. De ene is bezet door extreme sunshine en de andere door sunshine: er is geen normaal allel meer over. Deze kat is dus wb^esib/wb^sib en laat de kleur gewoon zien. Daarbij is extreme sunshine dominant over sunshine: waar ze samen voorkomen, bepaalt extreme sunshine het uiterlijk. Bij een kat zonder nonagouti (A/A) zou deze combinatie er dus uitzien als een extreme sunshine. Samen met Agouti A/a maakt dat Sike een dark sunshine poes.

De overige regels hebben niets met sunshine te maken, maar zeggen voor een sibeer wel iets over de kleur van de kat zelf en van haar kittens:

• Dilution — D/d. Verdunning maakt van zwart blauw en van rood crème. Deze kat heeft één normaal allel (D) en is zelf dus niet verdund, maar ze draagt verdunning (d). Met een kater die ook verdunning draagt, kunnen er blauwe of crèmekleurige kittens in het nest zitten.
• Tabby — S59X en W841X. Deze twee tests gaan over het tekeningpatroon. Er zijn twee mutaties die een kat classic tabby maken: gemarmerde vlekken en een „vlinder” op de schouders in plaats van de smalle streepjes van mackerel. De eerste mutatie (S59X) heeft deze kat niet: TaM/TaM. De tweede (W841X) heeft ze twee keer: Tab/Tab. Deze kat is dus classic tabby, en geeft aan al haar kittens een classic-allel door.

Dat patroon zie je alleen bij een agoutikat; bij een effen (nonagouti) kat is de tekening er wel, maar valt hij weg in de kleur. In de kleurcode op onze kattenpagina’s is classic tabby het getal 22 en mackerel 23. Meer over die codes staat op rasinformatie.

Dit alles betekent dat Sike op haar stamboom het volgende vermeld krijgt: Siberische Kat, Black Extreme Sunshine Tabby Classic met Wit (SIB nu 09 22). De term „dark” wordt niet opgenomen op haar stamboom.

Sunshine in onze cattery

Wij fokken bewust met deze kleuren en hebben er een fokplan voor gemaakt om de sunshine- en de extreme sunshinelijn verder te ontwikkelen.

Extreme sunshine: Uschi en Mehri.

Drager van extreme sunshine: Mijah.

Dragers van sunshine: Yibbi, Megan en Louis.

Katers die sunshine dragen: Kody en Myles.

Op de pagina van elke kat vind je de testuitslagen, de stamboom en het volledige profiel.

Het hele artikel, met foto’s

Het verschil tussen golden, sunshine, dark sunshine, bimetal en een drager zie je pas echt op een foto. Die staan in het volledige artikel, samen met de genotypes erbij: Golden en sunshine bij de Siberische kat (pdf).

De foto’s in dat artikel zijn beschikbaar gesteld door de catteries Veselka (Silvia Perego), Matiblue (Erika Schiavone), Kilgharrah (Eleonora Ruggiero), VivaLaVita *RU (Ekaterina Kudoshina), Simbircit *BY (Lilia Vasilieva), Burian’s Secret (Denise Bertasi), Sibanna (Anna Schrotenboer) en Moya Dorogaya (Francis van Arkel), met toestemming voor publicatie in dat artikel. Daarom staan ze hier niet apart.

Bron: Eleonora Ruggiero, The sunshine color: a new color in the Siberian cats, The Little Carnivore, 11 mei 2022.